4 feb 2017

El Rebollal, presenti nel "record" de tamborilerus en Aldeatejá

La comarca d'El Rebollal tamién estuvu presenti nel pueblu d'Aldeatejá (Salamanca), andi se batió el "record" del mundu de tamborilerus tocandu a la mesma vés.
Txebe y Vero con el grupu "Jálama"
ena Charrá de Ciarrodrigu 2015

Asina, representandu a la comarca d'El Rebollal estuvun Verónica Mangas "Vero", de Payu, y José Benito Mateos "Txebe", por Peñaparda.

En total juerun 255 los tamborilerus qu'estuvun nel "récord Guiness", que tocarun a la mesma vés tonás tan tradicionalis comu "El burru de Villarinu", "El tíu Vicenti" y "La Tarara". Además de los d'El Rebollal estuvun también tamborilerus de tóa la provincia Salamanca, y de las provincias de Cáciris y Zamora.

Los tamborilerus tocandu pa'l "record"

NOTA: afotu de los tamborilerus emprestá por Luiso García

22 ene 2017

Las gentis de Peñaparda honran a San Sebasián

Las gentis de Peñaparda s'empeñan en no dejal moril angunas tradicionis y, un añu más, han celebráu la Luminaria en honol a San Sebasián, unu de los "santus del gorru", del mesmu mó y manera que se ha jechu dendi hai sigrus.
Luminaria en Peñaparda al láu el charaíl

Anque no está puestu comu festivu (y esu que San Sebastián ha síu una fiesta grandi dendi siempri), las gentis de Peñaparda dejarun a un láu el fríu de la nochi (la estación de Navafrías marcaba -7,2ºC a las nuevi la mañana el domingu) y s'arrimarun a la luminaria a cantal, bailal, comel y bebel. La Luminaria, que siempri se jidu la víspera el santu (20 d'Eneru) la pasarun al sábadu 21 pol mé la genti que vivi juera.

El día el santu se pudun oyel los sonis de gaita y tamboril de José Benito Mateos "TXEBE" que, pola su cuenta y riesgu, jidu el pasacallis en honol a estas fiestas el Inviernu.

Tamién en Robrea jidun la su Luminaria al láu el Pabellón, nel caminu Ciarrodrigu.

20 ene 2017

Llegó el fríu al Rebollal

Temperatura en La Puenti (Peñaparda)
El fríu del Invernu ya llegó al Rebollal. Y es que, ena madrugá entri'l miércolis 18 y el juevis 19 d'Eneru se han dáu las temperaturas más bajas de tó'l añu.

En Peñaparda, nel lugal de La Puenti se han medíu ondi gráus y mediu pol baju el ceru (-11,5ºC). Ena estació el tiempu de Navafrías tamién se midierun -11,5ºC a las ochu la mañana del juevis. Cuasi tó'l día estuvu con temperaturas pol baju el ceru en tól'l Rebollal. Había, enos tejáus y enos caminus, un yelu comu si juesi una nevá.

Caminu heláu en Payu
El viernis 20 d'Eneru, día San Sebastián, ya abonó el tiempu y, pol mé las nubis, anque jidu fríu no  jué comu el día d'antis. La estación de Navafrías "ná más" que midió jasta los sieti con ochu pol baju el ceru (-7,8ºC) a las ondi la nochi.

NOTA: afotu del caminu emprestá por Alexandra Vinaty (Payu)

8 ene 2017

Se mos jué la "Tia Pepa", sartenera de Villarrubias

Esti miércolis 4 d'Eneru murió en Itueru, a los 96 añus, María Josefa Hernández Hernández, más conocía comu la "Tia Pepa", la última sartenera de Villarrubias.
La "Tia Pepa" con la su sartén

La "Tia Pepa" tocó pa'l grupu de charru de Villarrubias ena Charrá d'El Rebollal que se jidu, nel añu 1990, nel pueblu de Villarrubias, una de las últimas que se jidun. Nel II Festival Folclóricu "Juenti el Gallu", nel añu 2011 en Villarrubias, los grupus jidun el pasacallis pasandu pola su cassa, comu homenaji a la "Tia Pepa".

Cona su muerti, el charru de Villarrubias pierdi a la su sartenera, y a una de las pocas presonas (quiciás la última) qu'entovía s'acordaban de los bailis de Villarrubias.

El intierru jué el juevis, 5 d'Eneru, en Villarrubias.

La "Tia Pepa" con el grupu de charru de Villarrubias

NOTA: afotu del grupu de charru arrecogía de la página web de Villarrubias

19 dic 2016

La palra y el panderu, otra vés ena teli

La nuestra palra d'El Rebollal y el panderu cuadráu juerun los protagonistas, otra vés, d'un programa de la telivisión. Esta vés, chalrarun d'ellus nel programa "El Arcón", de TVCYL (Telivisión de C. y León), presentáu por el periodista Javier Pérez Andrés.

El programa jidu una vesita a dos de los pueblus d'El Rebollal: Robrea y Peñaparda.

En Robrea, el únicu pueblu de la provincia conos nombris de las callis en leonés, Pérez Andrés chalró con José Luis Varas, el alcaldi, del usu de la palra y el cómu la genti vivi del monti. Dispués charó con Pablo Martín, unu de los justicialis del lugal, que palró alreol el ganáu. Pa acabal en Robrea, el presentaol estuvu ancaá Ángel Iglesias Ovejero, catedráticu de la Universidá d'Orleans (Francia) y prencipal investigaol de la nuestra "palra d'El Rebollal". Con Ángel chalró de los sus oríginis astur-leonesis de la palra, además de qu'es necesariu que los dagalis la apriendan ena escuela.

Y en Peñaparda, el protagonista jué el panderu. Javier Pascual, secretariu del lugal, estuvu chalrandu (con el Charail del Rollu de fondu) del mó y manera especial de tocal el panderu que se conserva en Peñaparda. Dispués la protagonista jué la su dagala, Lucía, que estuvu nel Muséu tocandu el panderu, comu ya jidu hai unus añus en otru de los programas presentáus por Javier Pérez Andrés, "Origeniales". Pa acabal, una chalra con Andrea Mateos de cómu se jadi un panderu cuadráu. No faltó un recuerdu pa la Tia Gora.

El Rebollal golvió a sel protagonista pola nuestra palra, pola nuestra cultura tradicional y pola nuestra naturaleza. El programa, estrenáu el sábadu 10 de Diciembri, podéis velu n'esti enlaci: "Los tres secretos de El Rebollar salmantino"


El Rebollal, al renti los 2.000 habitantis

La comarca d'El Rebollal sigui perdiendu genti. El últimu padrón, pubricáu por el INE (Istitutu Nacional d'Estadística) mos idi que, hogañu, n'El Rebollal vivimus pocu más de dos mil presonas, en total 2.017. El repartu por pueblus, a 1 d'Eneru de 2016, es asina (entri paréntesis, los habitantis del 2015).

 - NAVAFRÍAS:   470   (475).   Ha perdíu 5 habitantis
 - PAYU:   375   (404).   Ha perdíu 29 habitantis
 - PEÑAPARDA:   370   (375).   Ha perdíu 5 habitantis
 - ROBREA:   513   (526).   Ha perdíu 13 habitantis
 - VILLARRUBIAS:   289   (299).   Ha perdíu 10 habitantis

 - TOTAL EL REBOLLAL:   2.017   (2.079).   Himus perdíu 62 habitantis

En total, ena comarca d'El Rebollal himus perdíu 62 habitantis esti añu, de 2.079 a 2.017. Los númerus son peoris si se miran los númerus de los últimus 10 añus (nel añu 2006 éramus 2.305 habitantis) y los últimus 15 añus (nel añu 2000 n'El Rebollal había 2.615 habitantis).

Mos dejarun dos centenarias

La comarca d'El Rebollal se ha queáu, enos últimus días, sin dos de las sus centenarias.

La primera que mos dejó, el 30 de Noviembri, jué la Tia Sandra, nacía en Payu ya hai 104 añus. La Tia Sandra vivía en Moraleja (Cáciris) ancá una sobrina.

Ya el día 9 de Diciembri, la que mos dejó a los 100 añus jué la Señora Isabel del Señor Isidru, nacía en Peñaparda anque vivía en Salamanca. Esti Veranu jidu los 100, y asina lo contamus n'el Parti d'El Rebollal: "La Señora Isabel, de Peñaparda, jadi 100 añus"